Doğaçlama Ne Demek? Tiyatro ve Yaratıcı Dramada Doğaçlama

Tiyatro ve yaratıcı drama çalışmalarında olmazsa olmazlardan olan doğaçlama, önceden bilinmeyen, planlanmamış olarak tanımlanır. Spontanlığı, kişinin kendini rahat bırakmasını ve anda kalmasını sağlar.

Yaratıcı Dramada Doğaçlama Nasıl Yapılır?

Yaratıcı dramada verilen konuya göre doğaçlama hazırlanır. İlla olması gerekmese de yaş grubuna göre şapka, çanta gibi sembolik aksesuarlar da kullanılarak grup karşısında bir canlandırma yapılır. O anda doğaçlama yapılacağı gibi, verilen konu üzerinde tekrar çalışarak ve oynamalar yaparak bir canlandırma hazırlanırsa buna yapılandırılmış doğaçlama denir. Kişi doğaçlama yaptıkça her şeyi kontrol etme gücünden vazgeçerek spontanlığa daha çok yaklaşır.

Doğaçlama Tiyatro Nedir?

Doğaçlama tiyatroda, sadece seyirciden alınan bir çıkış noktasıyla, hemen hemen dekorsuz ve sadece oyuncuların üzerindeki günlük kıyafetlerle doğaçlama yapılır. Günümüzde çok fazla yaygınlaşan doğaçlama tiyatronun, düşünüldüğü gibi sadece güldürme kaygısı yoktur. Bu eğitimin içinde kişinin hayatına aktaracağı birçok şey vardır; bunlardan en önemlisi “kabul”dür. Kişinin karşısındakini büyük bir alçakgönüllülükle kabul etmesi gerekir — oyuncu arkadaşın sana “anne” diyorsa anne, “bir pizza alabilir miyim” dediyse garson, “kanka sinemaya gidelim mi?” dediyse arkadaşsındır. Karşıdaki kişinin söylediklerini kabul etmek ve olumlu bakmak, yaşamımıza katacağımız önemli noktalardandır.

Bir başka konu ise “dinleme”dir — ama tüm bedeniyle ve zihniyle dinleme. Sahnede ya da seyirciyle ilgili olup biteni dinleme ve anlama, doğaçlamanın en önemli unsurlarındandır. Zamanı geldiğinde konuşmak veya gerekmiyorsa konuşmamak da doğaçlama tiyatroda dikkat edilmesi gerekenler arasındadır. Tiyatronun beden kullanımı ve hareket odaklı olması, doğaçlama tiyatro için de geçerlidir — konuşmak için konuşmamak, ama ne olursa olsun sahnede hareketle var olmak.

Neden Doğaçlama Tiyatro?

Sayfalarca değil, bir satır bile metnin olmadığı ve sadece seyirciden alınan bir çıkış noktasıyla kendini ana bırakıvermek, spontan davranmak, yaratıcılığa yelken açmak ve hatalarımızı sahnede kutlamak için iyi ki doğaçlama tiyatro var.

Yeşim İmre Hanoğlu
Yaratıcı Drama Eğitmeni