Eğitimde Yaratıcı Drama: Bir Öğrenme Yöntemi Olarak Kullanımı

İnsanoğlu küçük yaşlarda, deneyerek, dokunarak, sorarak öğrenmeye çalışır. Ancak kendisine bir şey öğretilmeye çalışıldığında, bir sebep ve gerekçeye ihtiyaç duyar — neden öğrenmesi, bilmesi gerektiğini anlamak ister. Bu gerekçe yeterince oluşmadıysa direnç gösterir ya da öğrendiğini içselleştiremez. Eğitimin anahtar ilkesi; öğrenciyi bilgiye itmek değil, bilgiye çekmek olmalıdır. Gönülsüzlük temelinde yürütülen her eğitim faaliyeti, sınavı geçmenin ötesine geçemez.

Öğrenme İhtiyacı

Öğrenciyi bilgiye ve öğrenmeye çekebilmek, öğrenilecek olanla ilgili merak uyandırma, öğrenme gerekçesi yaratma ve öğrenmekten haz duyacakları yöntem ve yaklaşımlarla sağlanabilir.

Öğrenme Yöntemi Olarak Yaratıcı Drama

Öğretimde yaratıcı drama, ya da diğer bir isimle drama temelli öğrenme yöntemi, öğrencinin öğrenilecek olanla ilişkisini güçlendiren ortamlar yaratarak, kendi yaşantısal süreçlerini kullanmasını ve kendine özgün ifadelerle çıkarımlarda bulunabilmesini sağlar. Böylelikle öğrenci, soyut ya da somut olan her şeyi inceleyebilir, defalarca deneyimleyebilir, fikir üretebilir ve geliştirebilir.

Öğrenme Süreçlerinde Bilgiyi Somutlaştırma

Öğretimde yaratıcı drama (ÖYD) modelinde rol oynama ve doğaçlamalar, sadece kişi değil, hayvan, bitki, nesne, kavram, yer, tarih gibi her türlü canlı, cansız, soyut ve somut varlık üzerinden yapılabilir. Öğrenci, bir kişiyi, yeri, olguyu ya da kavramı rol üzerinden somutlaştırarak daha anlaşılır bir hale getirir, inceler ve içselleştirir. Doğaçlama sırasında öğrenciler bazen bir coğrafi yerin, bazen bir bilimsel kavramın, bazen tarihi bir kişinin, bazen de bir nesnenin rolüne girerek inceleme ve öğrenme sürecini daha etkin şekilde gerçekleştirir.

Bilgi ile Bağ Kurma

ÖYD modelindeki dramatik anlar, öğrenilecek bilgiyi ön plana çıkarır ve öğrencinin yaratıcılığını harekete geçirerek öğrenme anını güçlendirir. Bu uygulamalarla öğrenci, bilgiyi olduğu gibi almak yerine kendi duygu, düşünce ve yaratıcılığını kullanarak bilgiyle gerçek bir ilişki kurar; sorgulayabilir, tartışabilir ve diğer bilgilerle nasıl ilişkilendireceğine kendisi karar verir. Böylece öğrenme sürecinde gerçekten aktif yer almış olur.

Yaratıcı Dramanın Pedagojik Yönü

Yaratıcı dramanın doğal kazanımları, eğitsel süreçlerdeki kazanımlarla örtüşür. Bu kazanımlar planlarda örtük görünse de, uygulama sürecinde belirgin olarak ortaya çıkar ve sürekliliği öğrencilerin sosyal, duygusal ve davranışsal alanlarda gelişimini sağlar. Buradaki en önemli kriter, eğitsel kazanımların yaratıcı drama lideri özelliklerine uyumlu öğretmen tutum ve yaklaşımlarıyla gerçekleşebiliyor olmasıdır.

Eğitim-Öğretimde Yaratıcı Drama İlkeleri

1. Seyirlik olmaması
2. Bilginin kişileştirilmesi
3. Sonuç değil süreç odaklı olması
4. Yargıların olmaması
5. Katılımın gönüllü olması
6. Rol oynama ve doğaçlama temelli olması
7. Bilginin somutlaştırılması, anlamlandırılması ve yapılandırılması
8. Yönergelerde dramatik an (çatışma) olması
9. Katılımcıların kendi yaşantısal süreçlerinden faydalanması
10. Tüm öğrenme alanlarının aynı anda kullanılması
11. Eğitmenlerin ÖYD eğitimi almış olması